19 آذر 1401
جمال سروش

جمال سروش

مرتبه علمی: استادیار
نشانی:
تحصیلات: دکترای تخصصی / الهیات و معارف اسلامی-حکمت متعالیه
تلفن: 08133339880-4
دانشکده: دانشکده ادبیات و علوم انسانی

مشخصات پژوهش

عنوان
نقش عقل عملی در کمال انسان
نوع پژوهش مقاله چاپ شده
کلیدواژه‌ها
کمال ،فلسفه ،عقل نظری ،عقل عملی ،قوای نفس ناطقه
سال 1394
مجله حکمت اسلامی
پژوهشگران جمال سروش

چکیده

فلاسفه اسلامی نفس انسانی را مشتمل بر تمام قوای طبیعی ، گیاهی و حیوانی دانسته و عـلاوه بر آن معتقدند که دو قوه ویژه به نام های عقل نظری و عقل عملی دارد. دربـاره عقـل عملـی و جایگاه آن در بین قوای نفس ناطقه و نیز کارکرد آن کمتر سخن گفته شده است . از ایـن رو مـا در این مقاله به روش توصیفی -تحلیلی به این مهم پرداخته و بـه ایـن نتیجـه رسـیده ایـم کـه کیفیات اربعه ، قوای طبیعی ، نباتی و حیوانی (که تقریبا بیست و چهار قوه مـی شـوند) در خـدمت عقل عملی (در جایگاه بیست و پنجم ) قرار می گیرند تا او نیز با سه کارکرد (انفعـالات ، اسـتنباط صناعات و افعال اختیاری ) و در چهار مرتبه (تهذیب ظاهر، تهذیب باطن یا تخلیه ، تحلیه ، فنـا و اسفار اربعه ) در خدمت عقل نظری باشد و عقل نظری را مهیا کند تا از مبادی عالیه منفعل شده و از مرتبه هیولانی به بالملکه ، بالفعل و سپس مستفاد برسـد و بـدین وسـیله بـا بیـانی فلسـفی روشن می شود که همه عالم در خدمت انسان است تا انسان با دو بال عقل نظری و عقل عملی به عالی ترین درجات کمال که همان قرب الهی است نائل گردد.