19 آذر 1401
جمال سروش

جمال سروش

مرتبه علمی: استادیار
نشانی:
تحصیلات: دکترای تخصصی / الهیات و معارف اسلامی-حکمت متعالیه
تلفن: 08133339880-4
دانشکده: دانشکده ادبیات و علوم انسانی

مشخصات پژوهش

عنوان
بررسی تطبیقی قضایای تحلیلی و ترکیبی کانت با حمل اولی و حمل شایع در نظر علامه مصباح یزدی
نوع پژوهش مقاله چاپ شده
کلیدواژه‌ها
کانت ،تحلیلی ،حمل اولی ،حمل شایع ،ترکیبی ،علامـه مصباح یزدی
سال 1391
مجله آیین حکمت
پژوهشگران جمال سروش

چکیده

تفاوت قضایای تحلیلی و ترکیبی و کاربردهای هر یک از آنها از مسائل مهم معرفت شناسی و فلسفه تحلیلی است که ابتکار آن به نـام «امانوئـل کانـت » رقـم خورده است . بررسی سابقه این تقسیم و معرفـی لایـب نیـتس بـه عنـوان مبتکـر واقعی آن اولین بحثی است که در این نوشته آمده است . تعریف قضایای تحلیلی و ترکیبی از نظر آیت الله مصباح یزدی و همچنین تعریـف حمـل ذاتـی اولـی و حمل شایع صناعی از منظر ایشـان بحـث بعـدی ایـن نوشـتار اسـت . در ادامـه ، بررسی تطبیقی قضایای تحلیلی و ترکیبی کانـت بـا تقسـیم مشـابه آن در منطـق اسلامی، یعنی تقسیم قضایا به حمل ذاتی اولی و شایع صناعی، جـای مـیگیـرد. مقاله حاضر، با روش تحلیلی- تطبیقـی و بـا اسـتفاده از مطالعـات کتابخانـه ای، مقایسه تطبیقی این دو گونه از قضایا را در دستور کار قـرار داده اسـت . پرسـش اصلی این پژوهش عبارت است از: نسبت قضایایی که از حمل ذاتی اولـی - در نظر علامه مصباح یزدی - برخوردارند با قضایای تحلیلـی - در نظـر کانـت - و نیز نسبت قضایایی که از حمل شایع برخوردارند با قضایای تحلیلی چیست ؟ در پایان ، به این نتیجه رسیدیم که این دو تقسیم با وجود شباهت هایی که بـا یکدیگر دارند، مطابقت کامل نداشته ، شباهت این دو تنها در کلیـات اسـت و در جزئیات و در اهدافی که هر دو دنبال میکنند هیچ شباهتی ندارند.