03 بهمن 1400
احسان تركاشوند

احسان ترکاشوند

مرتبه علمی: استادیار
نشانی: دانشگاه ملایر - دانشکده ادبیات و علوم انسانی
تحصیلات: دکترای تخصصی / مدرسی معارف(مبانی نظری اسلام)
تلفن: 08132355348
دانشکده: دانشکده ادبیات و علوم انسانی

مشخصات پژوهش

عنوان
مصداق کمال انسان از دیدگاه استاد مصباح با نگاهی بر قران و روایات
نوع پژوهش مقاله چاپ شده
کلیدواژه‌ها
استاد مصباح، معقولات ثانیه فلسفی، حسن، قبح، باید، نباید.
سال 1390
مجله معرفت
پژوهشگران احسان ترکاشوند

چکیده

استاد مصباح یزدی مفاهیم اخلاقی را به دو قسم لزومی، مانند باید و نباید، و ارزشی، مانند حسن و قبح، تقسیم می کند. ایشان مفاد باید و نباید را همان ضرورت بالقیاس بین فعل فاعل و نتیجه آن می داند و از آنجا که نتیجه محبوب بالذات و مطلوب بالذات فاعل می باشد با فاعل نیز ارتباط برقرار می کند. همچنین ایشان حسن و قبح را جزء معقولات ثانیه فلسفی می داند که عروضشان ذهنی و اتصافشان خارجی است. و ایشان اگر چه حسن و قبح را عبارت از ملائمت و منافرت فعل با طبع انسان می داند، ولی توجه با این نکته ضروری است که هرچند یک طرف این ملائمت و منافرت، انسان است، ولی از آن جهت که سلیقه و ذوق خاصی دارد، مورد نظر نیست (چنانکه علّامه طباطبائی و شهید مطهری بدان قائل اند) بلکه از آن جهت مورد نظر است که کمالی برای انسان در خارج محقق می شود. در واقع «باید و نباید» و «حسن و قبح» را از مصادیق مفهوم علیّت می داند که از رابطه علیّت و معلولیّت بین فعل اختیاری انسان و کمال مطلوب انتزاع می شوند. طبیعتاً ارتباط بین «باید و نباید» و «هست و نیست» تبیین بسیار واضحی به خود گرفته، چنان که برای تبیین اخلاق مطلق نیز جایگاه خود را باز خواهد یافت.