03 خرداد 1403
مهيار يوسفي

مهیار یوسفی

مرتبه علمی: دانشیار
نشانی:
تحصیلات: دکترای تخصصی / مهندسی معدن-اکتشافات معدن
تلفن:
دانشکده: دانشکده فنی مهندسی

مشخصات پژوهش

عنوان
شناسایی مرز گنبد نمکی با استفاده از تلفیق نشانگرهای لرزه ای در محیط GIS
نوع پژوهش مقاله چاپ شده
کلیدواژه‌ها
ماتریس هم رخداد سطح خاکستری نشانگر بافتی گنبد نمکی GIS وزن دهی فازی توابع لجستیکی
سال 1397
مجله پژوهش های ژئوفیزیک کاربردی
پژوهشگران مهیار یوسفی

چکیده

امروزه شناسایی و اکتشاف گنبدهای نمکی به منظور ذخیرهسازی مواد هیدروکربنی و اکتشاف منابع هیدروکربنی از اهمیت ویژهای برخوردار است. از میان روشهای ژئوفیزیکی، روش لرزه نگاری بازتابی یکی از بهترین روشهایی است که قابلیت شناسایی گنبد نمکی را داراست. هرچند تعیین دقیق مرزهای گنبد نمکی به دلیل میرایی شدید انرژی لرزهای در نمک و تفاوت سرعت بالای انتشار موج در نمک نسبت به رسوبات دربرگیرنده آن، باعث شده است که شناسایی مستقیم گنبدهای نمکی و تعیین مرز آن ها از روی دادههای لرزهای بازتابی کمی مشکل باشد. نشانگرهای لرزهای بهعنوان ابزاری برای استخراج ویژگیهای دادههای لرزهای میتواند به تفسیر و شناسایی گنبدهای نمکی و تعیین مرزهای آن کمک بسزایی کند. با توجه به این که هر نشانگر به تنهایی دارای اطلاعات مجزایی است؛ لذا ترکیب و تلفیق نشانگرها یکی از ابزارهایی است که میتواند اطلاعات جامعی از هدف موردنظر در اختیار مفسر قرار دهد؛ بنابراین امروزه تکنولوژی ترکیب چند نشانگری با اهداف مختلف در لرزهشناسی مورد استفاده قرار میگیرد. هدف از تحقیق حاضر، تلفیق نشانگرهای لرزهای با استفاده از روش فازی داده محور به منظور شناسایی مرز گنبد نمکی در است. در این راستا ابتدا تعدادی از نشانگرهای لرزهای بافتی متداول بر روی داده لرزهای بهمنظور GIS محیط شناسایی و تعیین محدوده گنبد نمکی اعمال گردید و نتایج هرکدام بهصورت جداگانه مورد برسی قرار گرفت. سپس با استفاده از روش های وزندهی فازی پیوسته، نشانگرهای مورد بررسی، فازی شدند. در مرحله بعد این لایهها با استفاده از عملگرهای فازی تلفیق شده و در نهایت یک مدل واحد که حاوی اطلاعات تمام نشانگرهای مجزا است و مرزهای جانبی گنبد نمکی را با دقت بیشتری تعیین کرده است، به دست آمد. نتایج حاصل از دادههای واقعی نشان میدهد که استفاده از روش وزندهی فازی و تلفیق نشانگرها با استفاده از عملگر فازی توانسته مرزهای جانبی گنبد نمکی را به خوبی تعیین کند.