ساسان قبادیان

هدف پژوهش تحلیل عوامل مؤثر بر رفتار تفکیک پسماند در شهرستان نهاوند بر پایه نظریه داده‌بنیاد و تحلیل اقتصادی نتایج بهبود مدیریت پسماند است. این مطالعه در دو فاز طراحی و اجرا شد؛ فاز اول با رویکرد کیفی و با استفاده از نمونه‌گیری نظری به بررسی رفتار تفکیک پسماند پرداخته و داده‌های جمع‌آوری شده از مصاحبه‌های نیمه‌ساختاریافته با دانش‌آموزان نشان داد کمبود آموزش و آگاهی، به‌ویژه در میان دانش‌آموزان، همراه با نبود زیرساخت‌های عملی مناسب، ازجمله عوامل کلیدی بازدارنده در تفکیک پسماند هستند. در فاز دوم، تحلیل هزینه-فایده اقدامات مرتبط با تفکیک از مبدا نشان از توجیه اقتصادی با نسبت فایده به هزینه (BCR) برابر با ۴/۲، نرخ بازگشت سرمایه (ROI) تقریباً ۶۰۰ درصد و سود خالص سالانه حدود ۵۵ میلیارد تومان بود. این یافته‌ها می‌تواند الهام‌بخش مطالعات کیفی حوزه علوم اجتماعی در راستای مطالعات مهندسی و مدیریت پسماند باشد و به‌عنوان مبنایی برای طراحی برنامه‌های آموزشی و سیاست‌های حمایتی مؤثر در بهبود رفتار تفکیک پسماند و به‌کارگیری نظریه داده‌بنیاد در مدیریت پسماند عمل کند و آغازی برای گسترش مطالعات کیفی علوم اجتماعی به منظور تقویت کارهای مهندسی و مدیریتی در حوزه پسماند باشد.