1404/10/12
سید مرتضی هنرمند

سید مرتضی هنرمند

مرتبه علمی: استادیار
ارکید:
تحصیلات: دکترای تخصصی
اسکاپوس:
دانشکده: دانشکده ادبیات و علوم انسانی
نشانی: قم خ شهداد ک ممتاز ک 7 ک 24 پ21
تلفن: 09102040091

مشخصات پژوهش

عنوان
بررسی فقهی حقوقی وصیت به سکونت و نفقه زوجه به مدت یکسال پس از فوت شوهر، بررسی آیات 240 و 234 سوره بقره
نوع پژوهش
کرسی نظریه پردازی
کلیدواژه‌ها
حقوق زن، فوت شوهر، وصیت، حق نفقه و اسکان، آیه 240 و 234 سوره بقره.
سال 1404
پژوهشگران سید مرتضی هنرمند

چکیده

یکی از مهمترین مشکلات زنان پس از فوت شوهر تامین مسکن و نفقه است. در آیه 240 سوره بقره آمده است: مردان باید وصیت کنند که پس از فوت آنها تا یکسال نفقه و اسکان زنانشان پرداخت شود. مشهور نزدیک به اجماع مفسران و فقیهان معتقدند که آیه 240 بقره به وسیله آیه 234 سوره بقره و آیه 12 سوره نساء نسخ شده است. اجماع، معرفه بودن کلمه «الحول» در آیه 240 سوره بقره و روایات نیز تایید کننده نسخ این آیه هستند. یافته‌های تحقیق حاضر نشان می‌دهد که نسخ آیه 240 سوره بقره صحیح نیست؛ زیرا موضوع آیه 240 بقره لزوم وصیت، موضوع آیه 234 بقره مدت عده و موضوع آیه 12 نساء سهم ارث زوجه است؛ بنابراین آیه‌های یاد شده ارتباطی با یکدیگر ندارند تا یکی ناسخ دیگری باشد. اجماع ادعا شده مدرکی است. معرفه بودن کلمه «الحول» برای تعیین زمان وصیت است و ارتباطی با زمان عده که در آیه 234 سوره بقره بیان شده، ندارد. روایات استناد شده نیز از نظر سند و محتوا ضعیف‌اند و قابل استناد نیستند. بنابراین آیه 240 نسخ نشده است و حکم وصیت به انفاق و اسکان یکساله زوجه پس از فوت شوهر پابرجاست.