03 خرداد 1403
مهيار يوسفي

مهیار یوسفی

مرتبه علمی: دانشیار
نشانی:
تحصیلات: دکترای تخصصی / مهندسی معدن-اکتشافات معدن
تلفن:
دانشکده: دانشکده فنی مهندسی

مشخصات پژوهش

عنوان
مکان یابی مناطق مناسب احداث سد زیرزمینی با استفاده از روش میانگین هندسی
نوع پژوهش پایان نامه
کلیدواژه‌ها
سد زیرزمینی، مکان یابی، میانگین هندسی، تابع لجستیکی، حوزه آبخیز همدان- بهار.
سال 1395
پژوهشگران بهنوش فرخزاده(استاد راهنما) ، مهیار یوسفی(استاد مشاور)

چکیده

کم بودن بارش، نامنظم بودن وقوع آن و تبخیر بالا از مهمترین عوامل محدود کننده استفاده از منابع آب سطحی می باشد. بنابراین، یکی از راه های برطرف کردن کمبودهای فصلی آب، استفاده از آب های زیرزمینی است. یکی از شیوه های ذخیره سازی و استفاده از آب ها احداث سد زیرزمینی می باشد. سدهای زیرزمینی، سازه هایی هستند که باعث مسدود کردن آب زیرقشری و ذخیره آن در زیرزمین می شوند. مکان یابی سد زیرزمینی به خاطر در نظر گرفتن عوامل متعدد کمی و کیفی کار بسیار دشواری می باشد و هم چنین استفاده از روش های سنتی بسیار پرهزینه و وقت-گیر است. بنابراین استفاده از سامانه پشتیبان تصمیم گیری بر اساس سامانه اطلاعات جغرافیایی بسیار ضروری است. در این پژوهش انتخاب بهینه مکان های مناسب برای احداث سد زیرزمینی، با استفاده از یک روش جدید در محیط سیستم اطلاعات جغرافیایی (GIS)، بررسی و مورد بحث قرار گرفته است. بدین منظور ابتدا معیارهای لازم و تاثیرگذار در انتخاب مکان مناسب برای احداث سد زیرزمینی شناسایی گردیدند. از جمله این شرایط وجود آبراهه، دوری از قنات، چشمه و چاه، زمین شناسی مناسب، درصد شیب مناسب، دوری از گسل، نزدیکی به جاده و روستا و شرایط خاصی از کاربری اراضی و... می باشد. بنابراین نقشه ها از سازمان های مربوطه فراهم و جهت استفاده در محیط ArcGIS رقومی گردید. سپس لایه های اطلاعاتی مختلف در محیط GIS و با استفاده از تابع لجستیکی، وزن دار گردیدند و در نهایت تمام نقشه های وزن دار که هر یک به تنهایی فقط یک پارامتر از مدل هدف را مشخص می کنند با استفاده از رابطه میانگین هندسی تلفیق شدند تا مدل نشان دهنده مناطق مناسب برای احداث سد زیرزمینی به صورت یک نقشه تولید گردد. در مطالعه حاضر به منظور تشریح بهتر روش جدید معرفی شده و همچنین ارزیابی آن با داده های واقعی، از حوزه آبخیز همدان- بهار به عنوان مطالعه موردی استفاده گردید و مناطق مناسب برای احداث سد زیرزمینی در این حوضه مشخص شده اند.