افزایش تغییرات کاربری اراضی و بهرهبرداری بیرویه از منابع آب زیرزمینی در مناطق خشک و نیمهخشک، مدیریت پایدار این منابع را به چالشی اساسی تبدیل کرده است. این پژوهش به بررسی تأثیر تغییرات کاربری اراضی بر منابع آب زیرزمینی دشت ملایر طی دوره آماری 20 ساله (1998-2018) پرداخته است. هدف از این تحقیق، ارزیابی تغییرات منابع آبی و تحلیل رابطه آن با توسعه کشاورزی، گسترش مناطق مسکونی و صنعتی است. برای تعیین کاربری اراضی و آشکارسازی تغییرات آن، از دادههای ماهوارهای و تکنیکهای سنجش از دور استفاده شد. نقشههای پهنهبندی سطح آب زیرزمینی با روش میانیابی IDW تهیه شده و تحلیل آماری نوسانات سطح آب زیرزمینی با استفاده از آزمونهای من-کندال و تخمینگر شیب سن انجام گرفت. نتایج نشان میدهد که طی دوره مورد بررسی، اراضی کشاورزی و مناطق مسکونی به ترتیب با رشد 3/2 و 2 برابری مواجه بودهاند که این تغییرات سبب افت معنادار سطح آب زیرزمینی شده است. روندهای آماری بیانگر کاهش میانگین سطح ایستابی به میزان 5 متر در طول دوره بوده و افزایش فعالیتهای انسانی مانند کشاورزی و توسعه شهری نقش اصلی را در این کاهش ایفا کرده است. این مطالعه بر اهمیت اجرای راهکارهای مدیریتی جهت کاهش تأثیرات منفی تغییرات کاربری اراضی و بهرهبرداری بیرویه بر منابع آب زیرزمینی در مناطق خشک و نیمهخشک تأکید دارد.
