17 مرداد 1399
مريم بيات وركشي

مریم بیات ورکشی

مرتبه علمی: استادیار
نشانی: m.bayat.v@malayeru.ac.ir
تحصیلات: دکترای تخصصی / خاکشناسی-منابع آب
تلفن:
دانشکده: کشاورزی

مشخصات پژوهش

عنوان
بررسی تأثیر پدیده انسو بر عملکرد انگور آبی و دیم ایران
نوع پژوهش مقاله چاپ شده
کلیدواژه‌ها
1+2 ،PNAالنینو، لانینا، انگور
سال 1397
مجله کشاورزی بوم شناختی
پژوهشگران مریم بیات ورکشی ، حمید نوری

چکیده

ملکرد محصولات کشاورزی، از جمله متغیرهایی به شمار میآیند که ارتباط تنگاتنگی با ویژگیهای اقلیمی و آب و هوایی دارند. پدیده انسو در قالب الگوهای پیوند از دور، متغیر اقلیمی است که بر عاملهای هواشناسی، نوسانهای اقلیمی و عملکرد محصولات کشاورزی تاثیر دارد. کشور ایران یکی از سرزمینهای اولیه کشت انگور در جهان بهشمار میرود. از آنجایی که سطح زیر کشت و مقدار تولید انگور نسبت به دیگر محصولات باغبانی بسیار چشمگیر بوده و به صورتهای مختلف در بازارهای داخلی و خارجی مصرف دارد، بنابراین به لحاظ اقتصادی از معدود محصولاتی است که میتواند یکی از اقلام صادرات غیر نفتی را تشکیل دهد. با توجه به اهمیت عملکرد انگور، و تأثیرپذیری عملکرد محصولات زراعی و باغی از پدیده انسو که توسط محققان مختلف به اثبات رسیده است و نبود تحقیقات همانند در مورد محصولات باغی بهویژه انگور در ایران، تحقیق حاضر بر این تلاش است، تا تأثیر این پدیده را در فازهای مختلف النینو و لانینا بر مقدار عملکرد انگور آبی و دیم در سطح کشور بررسی و ارزیابی کند. نتایج نشان داد، شاخص نینو )NINO 1+2( 1+2در ماه فروردین بهعنوان موثرترین شاخص پدیده انسو در تغییرپذیریهای رفتار عملکرد انگور آبی و شاخص اقیانوس آرام آمریکای شمالی ( )PNAدر ماه مرداد بهدلیل دارا بودن بیشترین ضریب همبستگی، بهعنوان موثرترین شاخص پدیده انسو در توجیه نوسانهای عملکرد انگور دیم کشور معرفی شدند. مقایسه مقدار عددی همبستگی پدیده انسو با عملکرد انگور آبی و دیم نشان داد، تأثیر پدیده انسو بر تغییرپذیریهای عملکرد انگور آبی بیش از عملکرد انگور دیم بود ( +0/633در مقابل .)-0/534میانگین عملکرد انگور در فازهای النینو و لانینای شاخصهای منتخب نیز نشان داد که رخداد فاز لانینا منجر به افزایش 24/5 درصد عملکرد انگور آبی نسبت به فاز النینو شد. بهطوری که میانیگن عملکرد انگور آبی در فازهای لانینا و النینو بهترتیب 11822و 949 کیلوگرم بر هکتار بود. در حالی که میانگین عملکرد انگور دیم در فازهای لانینا و النینو بهترتیب 2401و 3552کیلوگرم بر هکتار بهدست آمد که بیانگر افزایش عملکرد انگور دیم در فاز النینو نسبت به لانینا به میزان 47/9درصد است.